.png)
ทำความรู้จัก Gloss: ค่าความเงาสำคัญอย่างไร และทำไมต้องวัด?
Updated: 10 hours ago
หากลองสังเกตสิ่งรอบตัว ไม่ว่าจะเป็นรถยนต์เงาวับ สมาร์ทโฟนดีไซน์พรีเมียม หรือแม้กระทั่งของเล่นเด็ก ชิ้นงานที่มี "ความเงางาม" มักจะดึงดูดสายตาและให้ความรู้สึกหรูหรามีราคามากกว่าเสมอ !!
งานวิจัยทางวิทยาศาสตร์พบว่า มนุษย์เรามีความชื่นชอบความเงางามโดยสัญชาตญาณ ทำให้ความเงาไม่ใช่แค่เรื่องของความสวยงาม แต่กลายเป็นปัจจัยสำคัญที่มีผลต่อการตัดสินใจซื้อของลูกค้าโดยตรง
ด้วยเหตุนี้ ในอุตสาหกรรมการผลิต การควบคุมค่าความเงาจึงเป็นหัวใจสำคัญของโปรแกรมประกันคุณภาพและควบคุมคุณภาพ (QA/QC)
ค่า Gloss (ค่าความเงา) คืออะไร ?
Gloss (ค่าความเงา) คือ คุณสมบัติทางออปติกที่บ่งบอกถึงความสามารถของพื้นผิวในการสะท้อนแสง (Reflectance) หรือ ความเงาวาวของวัตถุที่ปรากฏให้เห็น
การสะท้อนแสง (Reflectance) คือ การวัดปริมาณแสงที่ตรวจจับได้ เปรียบเทียบกับปริมาณแสงที่ปล่อยออกมา โดยแสดงค่าเป็นเปอร์เซ็นต์ แสงบางส่วนจะถูกดูดซับเข้าไปในชั้นฟิล์มสีหรือสิ่งเคลือบผิว ในขณะที่แสงส่วนที่เหลือจะสะท้อนออกมา ซึ่งปริมาณแสงที่สะท้อนออกมานี้จะถูกนำมาใช้คำนวณหาค่าความเงา (Gloss)
โดยเครื่องวัดความเงาบางรุ่น เช่น เครื่องวัดความเงา PosiTector GLS สามารถแสดงผลได้ทั้งหน่วยความเงา (Gloss Units - GU) และเปอร์เซ็นต์การสะท้อนแสง (% Reflectance)
ความเรียบของพื้นผิว และค่า Gloss
พื้นผิวที่เรียบสนิท
แสงจะสะท้อนออกไปด้วยมุมที่เท่ากับมุมตกกระทบ (Specular Reflection) จะทำให้ค่า Gloss ที่วัดได้มีค่าสูง หรือปรากฏเป็นพื้นผิวที่มีความเงาสูง (High Gloss)
พื้นผิวที่ขรุขระ
แสงจะสะท้อนออกไปอย่างกระจัดกระจายไปในทิศทางต่างๆ (Diffuse reflection) ทำให้ค่า Gloss ที่วัดได้มีค่าต่ำ หรือปรากฏเป็นพื้นผิวที่มีความด้าน (Matte)
ประโยชน์การวัดค่า Gloss (ค่าความเงา)
การวัดค่า Gloss ในระหว่างกระบวนการผลิต มีประโยชน์หลักๆ ดังนี้:
เปลี่ยน "ความรู้สึก" ให้เป็น "ตัวเลข":
ตัดปัญหาข้อผิดพลาดจากการประเมินด้วยสายตามนุษย์ ที่แต่ละคนอาจมองเห็นไม่เหมือนกัน ให้กลายเป็นค่าตัวเลขมาตรฐาน Gloss Units (GU) หรือ % Reflectance ที่แม่นยำและนำไปใช้อ้างอิงได้จริง
รักษาความสม่ำเสมอของชิ้นงานทุกชิ้น:
ช่วยควบคุมให้ชิ้นงานทุกล็อตผลิต มีระดับความเงาที่เท่ากันเป๊ะ ไม่เกิดปัญหาชิ้นส่วนสีดรอปหรือเงาไม่เท่ากันเมื่อนำมาประกอบรวมกัน
ตรวจจับปัญหาในสายการผลิตได้ทันที:
ค่า Gloss ที่ผิดปกติมักเป็นสัญญาณเตือนล่วงหน้าของปัญหาในกระบวนการ เช่น ฟิล์มสีหนาแน่นไม่เท่ากัน การผสมเคมีผิดสูตร หรืออุณหภูมิในตู้อบไม่ได้มาตรฐาน ทำให้ทีมผลิตแก้ปัญหาได้ทันท่วงทีก่อนส่งมอบงาน
ค่า Haze (ค่าความขุ่น) คืออะไร ?
Haze (ค่าความขุ่น) คือ คือลักษณะของวงแสงสีขาวนวลแบบนม (Milky halo) หรือรอยฝ้าที่ปรากฏบนพื้นผิวสะท้อนแสง ซึ่งเกิดจากความไม่สมบูรณ์ระดับจุลภาคบนพื้นผิวของสิ่งเคลือบ การสะท้อนบนพื้นผิวที่มีความเงาสูงควรจะมีความคมชัด แต่ความไม่สมบูรณ์ของพื้นผิวจะทำให้แสงเกิดการกระจัดกระจาย ส่งผลให้มองเห็นเป็นลักษณะมัวหรือเกิดฝ้าขึ้น
เครื่องวัดค่า Gloss & Haze (ค่าความเงาและค่าความขุ่น)
ค่า Gloss, % Reflectance และ Haze สามารถวัดได้ด้วยเครื่องวัดความเงาดิจิทัล เช่น PosiTector GLS
ตัวเครื่องจะใช้แหล่งกำเนิดแสงที่ผ่านการเทียบมาตรฐาน (Calibrated light source) ร่วมกับเซ็นเซอร์ตรวจรับแสงที่ตั้งอยู่ในมุมสะท้อนตรงกันข้าม
ค่า % Reflectance จะคำนวณจากการเปรียบเทียบปริมาณแสงที่ส่งออกไป กับปริมาณแสงที่ได้รับกลับมา จากนั้นตัวเครื่องจะนำค่าที่ได้มาคำนวณเป็นค่าความเงา (Gloss) ให้โดยอัตโนมัติ
การวัดค่าความเงาจะมีมุมในการวัด (Measurement geometries) ตั้งแต่หนึ่งมุมขึ้นไป เช่น 20°, 60°, 85° หรือใช้มุมวัดเหล่านี้ร่วมกัน ขึ้นอยู่กับลักษณะการใช้งานหรือระดับความเงาของวัตถุ
เครื่องวัดความเงา PosiTector GLS มีให้เลือก 3 รุ่น ตามลักษณะการใช้งาน:
PosiTector GLS 60°:
เหมาะสำหรับการวัดงานความเงาทั่วไป และเป็นมุมที่แนะนำสำหรับพื้นผิวกึ่งเงา (Semi-gloss)
PosiTector GLS 20°/60°:
สำหรับวัดพื้นผิวที่มีความเงาสูง (High-gloss) ไปจนถึงกึ่งเงา (Semi-gloss) พร้อมความสามารถในการคำนวณค่าดรรชนีฝ้า (Haze Index)
PosiTector GLS 20°/60°/85°: รองรับการวัดครอบคลุมทุกระดับ ทั้งความเงาสูง กึ่งเงา และความด้าน (Matte) พร้อมคำนวณค่าดรรชนีฝ้า (Haze Index) ได้ในเครื่องเดียว
วิธีเลือกมุมวัดความเงา (Gloss Geometry) ให้ถูกต้องตามลักษณะการใช้งาน
การเลือกมุมวัดความเงาที่เหมาะสมสำหรับงานแต่ละประเภท โดยทั่วไปจะเริ่มต้นวัดที่มุม 60° ก่อนเสมอ จากนั้นให้พิจารณาค่าที่อ่านได้เพื่อเลือกมุมวัดที่ถูกต้องที่สุด ดังนี้:
ค่าความเงาสูงกว่า 70 GU (High-gloss):
ควรเปลี่ยนไปใช้วัดที่มุม 20° งานที่มีความเงาสูงประเภทนี้มักพบได้ในงานพ่นสีรถยนต์และผลิตภัณฑ์สินค้าอุปโภคบริโภคทั่วไป
ค่าความเงาต่ำกว่า 10 GU (Matte):
ควรเปลี่ยนไปใช้วัดที่มุม 85° พื้นผิวแบบด้านประเภทนี้มักพบได้ในงานสิ่งทอ งานหนัง
ค่าความเงาอยู่ระหว่าง 10 ถึง 70 GU (Semi-gloss):
ถือเป็นระดับกึ่งเงา และให้ใช้วัดที่มุม 60° ต่อไปได้ตามปกติ
ขั้นตอนการใช้งาน PosiTector GLS
ทำความสะอาดแผ่นมาตรฐาน (Calibration Tile):
เช็ดทำความสะอาดแผ่นมาตรฐานที่ฐานด้วยแผ่นเช็ดทำความสะอาดที่แถมมาในชุด เมื่อเห็นคราบสกปรก
เปิดเครื่องและทำการปรับแต่งอัตโนมัติ:
ติดตั้งแผ่นฐานรองป้องกันเข้ากับหัววัดให้แน่น เมื่อเปิดเครื่อง (โดยเปิดฟังก์ชั่น Power-On Cal) เครื่องจะทำการตรวจสอบและปรับเทียบมาตรฐานตัวเองอัตโนมัติกับแผ่นมาตรฐานที่ฐาน (มีใบ Certificate Certificate แถมมาให้ทั้งตัวหัววัดและแผ่นมาตรฐาน)
เริ่มทำการวัดค่า:
ถอดแผ่นฐานรองป้องกันออก วางหัววัดลงบนพื้นผิวเรียบและแข็งที่ต้องการทดสอบ จากนั้นกดปุ่มวัดค่า เครื่องจะส่งเสียงปี๊บ 2 ครั้งและแสดงผลการวัดบนหน้าจอทันที
จุดเด่นและฟีเจอร์ของ PosiTector GLS
โหมดการวัดหลากหลาย:
HiLo Mode: สำหรับการตรวจเช็กอย่างรวดเร็ว หรือเช็กผ่าน/ไม่ผ่าน (Pass/Fail)
Differential Mode: คำนวณผลต่างระหว่างค่าที่วัดได้กับค่าอ้างอิงที่บันทึกไว้ (เฉพาะรุ่น Advanced)
Normal Scan Mode: วัดและบันทึกข้อมูลได้สูงสุด 120 ค่าต่อนาที (เฉพาะรุ่น Advanced)
Statistics Scan Mode: วัดค่าต่อเนื่องและแสดงสถิติแบบ Real-time พร้อมบันทึกข้อมูล (เฉพาะรุ่น Advanced)
ระบบเปลี่ยนหัววัดได้ (PosiTector Platform): สามารถนำตัวเครื่องไปเสียบเปลี่ยนเป็นหัววัดชนิดอื่นได้ เช่น วัดความหนาชั้นสี, วัดความเรียบพื้นผิว หรือวัดสภาพแวดล้อม
หน้าจอและระบบเชื่อมต่อ: หน้าจอสัมผัสสีขนาด 2.8 นิ้ว ทนแรงกระแทก เชื่อมต่อคอมพิวเตอร์หรือสมาร์ทโฟนผ่าน USB, Wi-Fi หรือ Bluetooth
การจัดการข้อมูลด้วย PosiSoft: รองรับการดึงข้อมูลเพื่อสร้างรายงาน PDF แบบมืออาชีพและปรับแต่งรูปแบบรายงานได้ตามต้องการผ่านโปรแกรม PosiSoft
สรุป
การลงทุนในเครื่องมือวัดความเงาและเลือกมุมวัดที่เหมาะสม จะช่วยเปลี่ยนกระบวนการ QA/QC ของคุณให้แม่นยำยิ่งขึ้น ไม่เพียงแต่ช่วยลดอัตราการเกิดชิ้นงานเสีย และเพิ่มประสิทธิภาพในสายการผลิต แต่ยังช่วยควบคุมมาตรฐานความเงาให้สม่ำเสมอในทุกชิ้นงาน เพื่อสร้างความพึงพอใจและความเชื่อมั่นสูงสุดให้กับลูกค้า
หากท่านสนใจในเครื่องทดสอบงาน QC/R&D หรือเคมีภัณฑ์ สามารถติดต่อได้ที่ H.J.Unkel (Thai) Limited
บริษัทฯ ยินดีอย่างยิ่งที่จะให้บริการทุกท่านด้วยความเชี่ยวชาญในสินค้าและงานบริการกว่า 45 ปี
Comments